Dnia 13 listopada 2025 r. klasa – 1 PE i klasa 1 MP pojechały do Uniwersytetu Łódzkiego, by uczestniczyć w wykładach z okazji Międzynarodowego Dnia Promieniowania Kosmicznego.

Tematem pierwszego wykładu było, w jaki sposób naukowcy zaczęli badać promieniowanie z kosmosu. Na początku wykładowca opowiedział o Franzu Hessie, który w 1912 roku poleciał balonem, aby zbadać jonizację powietrza. Odkrył, że im wyżej jest, tym powietrze bardziej się jonizuje. Świadczyło to o istnieniu promieniowania kosmicznego. Dowiedzieliśmy się też, że pewna grupa badaczy w Egipcie użyła czujnika promieniowania, aby zbadać układ pomieszczeń jednej z piramid. Promieniowanie w jednym z miejsc było większe, ponieważ strumień nie przechodził tylko przez kamień, ale też przez jakąś pustą przestrzeń. Udało się odkryć duże pomieszczenie.

Tematem drugiego wykładu było badanie promieniowania gamma. Służą do tego wielkie teleskopy Czerenkowa. Usłyszeliśmy o teleskopach na wyspie La Palma w Hiszpanii. Stoją tam teleskopy Magic oraz LST-1. Mają one średnicę- jeden 17metrów i drugi 23 metry. LST-1 działa w tempie nawet 10 000 klatek na sekundę. Ważą one 64 tony i 103 tony. Wykładowca pokazał nam również, jak odróżnić na zdjęciu z takiego teleskopu fotony gamma od protonów. Po tym odbył się quiz polegający na odróżnianiu zdjęcia fotonu gamma i protonów. Wszyscy chętnie wzięli w nim udział.

Kolejny wykład dotyczył promieniowania i światła. Po krótkim wstępie dotyczącym kolorów i barw przeszliśmy do tematu obiektów, które wydzielają promieniowanie kosmiczne. Są nimi supernowe, czarne dziury, jądra galaktyk, pulsary i zderzenia galaktyk.

Obejrzeliśmy także transmisję z instytutu na wyspie La Palma, gdzie znajdują się największe teleskopy badające promieniowanie kosmiczne. Odbyła się ona w języku angielskim. W dalszej części mieliśmy również okazję wysłuchać, również w języku angielskim, wykładu dotyczącego twierdzenia Einsteina o tym, że fale elektromagnetyczne w próżni wpływają na prędkość światła. Dowiedzieliśmy się, że światło w kosmosie ulega zakrzywieniu.

Były to bardzo ciekawe, poszerzające naszą wiedzę wykłady. Bardzo dziękujemy organizatorom wycieczki oraz opiekunom za mile i mądrze spędzony dzień.

Franciszek Gajewski 1 PE